سفته

سفته سندى است که به موجب آن امضا کننده تعهد مى کند که مبلغى وجه در زمان معین یا به محض مطالبه از سوى دارنده، در وجه حامل یا شخص معین یا به حواله کرد آن شخص کارسازى کند. سفته معال كلمه فته طلب یا جواز طلب می باشد.

مندرجات سفته

  • 1) امضاء يا مهر 2) تاريخ 3) مبلغي که بايد پرداخت شود (با تمام حروف) 4) نام گيرنده وجه 5) تاريخ پرداخت 6) نام و نام خانوادگي صادرکننده 7) اقامتگاه وي و محل پرداخت سفته

نکات مهم درباره سفته

  1. دارنده سفته : در صورتي که سفته براي شخص معيني صادر شود ، نام و نام خانوادگي او در سفته آورده مي شود ، در غير اين صورت به جاي نام او نوشته مي شود در «وجه حامل». در صورتي که نام خانوادگي يک شخص معين در سفته نوشته شود، اين شخص طلبکار مي شود و در غير اين صورت هر کسي که سفته را در اختيار داشته باشد، طلبکار محسوب مي شود.
  2. زمان مطالبه سفته : دارنده مي تواند در سررسيد سفته، مبلغ آن را طلب کند و اگر سررسيد درج نشود، صادرکننده بايد به محض مطالبه ، مبلغ آن را پرداخت کند.
  3. سفته بدون نام : در تنظيم سند اين امکان وجود دارد که بدهکار، سفته اي را که صادر مي کند، بدون ذکر نام طلبکار به وي بدهد که در اين صورت فرد مي تواند يا خودش براي گرفتن در سررسيد اقدام يا اين که آن را به ديگري حواله بدهد. عبارت حواله کرد در سفته به شخص دارنده اين اختيار را مي دهد که بتواند سفته را به ديگري منتقل کند ولي اگر حواله کرد ، خط خورده شود ، دارنده سفته نمي تواند آن را به ديگري انتقال دهد و تنها خود وي براي وصول آن اقدام کند ، علاوه بر آن که مي تواند با پشت نويسي آن را به شخص ديگري انتقال دهد.

شباهت های برات و سفته

در قانون، احکام زیادی در خصوص سفته ذکر نشده است و به صورت کلی مقررات راجع به برات گفته شده و موارد مسکوت را به مقررات برات ارجاع داده است،شباهت های این دو سند تجاری عبارتند از:

  1. پرداخت وجه سفته نیز مانند برات ممکن است به ‌وسيله شخص ثالث به‌‌عمل آيد.
  2. سفته نيز ممکن است مانند برات وعده‌دار باشد که در اين‌ صورت مقررات مربوط به برات در مورد سفته هم جارى است.
  3. انتقال سفته هم مانند برات از طريق پشت‌نويسي انجام می شود.
  4. اعتراض به عدم پرداخت سفته مانند اعتراض به عدم پرداخت برات پرداخت است.
  5. ظهرنويسان سفته مانند ظهرنويسان برات در مقابل دارنده آن داراى مسئوليت تضامنى بوده و متعهد به پرداخت آن مى‌باشد.

تفاوت های برات و سفته

در حال حاضر، چک و بعد از آن نیز سفته سند پرکاربرد تجاری محسوب می شوند. و برات در واقع سندی متروک است. تفاوت های زیر در مورد سفته و برات وجود دارد

  • در برات قبول و نکول شرط است ولى در سفته قبول و نکول وجود ندارد بلکه صدور سفته و امضاء متعهد يا بدهکار در حقيقت به منزله قبول آن است.
  • در برات مکان و محل پرداخت وجه شرط است ولى در سفته چنين شرطى وجود ندارد.
  • در برات حداقل نام سه نفر وجود دارد که عبارتند از برات‌کش، برات‌گير، برات‌دار ولى در سفته معمولاً دو نفر صادرکننده و بدهکار نقش دارند.

نحوه وصول سفته

اگر متعهد سفته در سررسيد از پرداخت مبلغ مندرج در آن امتناع کند، دارنده سفته با استفاده از  نوشته اي که واخواست يا اعتراض عدم تاديه ناميده مي شود، ظرف مدت ۱۰ روز از تاريخ وعده سفته اعتراض خود را اعلام می کند. این واخواست براي صادرکننده ارسال می شود و از تاريخ واخواست ظرف مدت يک سال براي کسي که سفته را در ايران صادر کرده و مدت ۲ سال براي کساني که سفته را در خارج از ايران صادر کرده اند ، اقامه دعوي می شود. (اگر دارنده سفته به این موارد عمل نکند، حق اقامه دعوي عليه ظهرنویس و ضامن را ندارد و از امتيازات اسناد تجاري مثل تأمین خواسته بهره مند نمي شود. )

مرجع صالح برای وصول سفته

  • اجراي ثبت اسناد رسمي: چون سفته از اسناد لازم الاجراست، در صورتي که دارنده به وظايف قانوني خود عمل کرده باشد، مي تواند عليه صادرکننده ، پشت نويس و ضامن به اجراي اسناد رسمي واقع در اداره ثبت مراجعه و تقاضاي توقيف اموال بلامعارض اشخاص فوق و وصول طلب خود را کند.
  • مراجع قضايي دادگستري: دارنده سفته می تواند با تقديم دادخواست مسئولان سند تجاري اقامه دعوي کند و در صورتي که به محکوميت قطعي صادرکننده منجر شود، مي تواند تقاضاي بازداشت شخص محکوم را کند.