چک , چک برگشتی , چک تضمینی , وکیل چک

چك نوشته‌ ای است كه به موجب آن صادر‌كننده می‌تواند تمام یا قسمتی از پول خود را كه نزد بانك دارد باز پس گیرد یا به شخص دیگری واگذار كند.

تفاوت چک با سفتهچک

  1. اگر چک کیفری باشد، بهترین وسیله ی پرداخت محسوب می گردد. در صورتی که سفته فاقد این صفت است.
  2. چک مستقیماً سند پرداخت و یا وسیله پرداخت محسوب می شود. بدین معنا که کسی که اقدام به صدور چک می نماید چه این که به صورت کیفری و یا حقوقی طرح گردد، به نوعی به طرف مقابل این امکان را داده است که مستقیماً به بانک مراجعه کند و طلب خود را به مقدار مندرج در چک دریافت دارد .به عبارت دیگر، صدور چک در زمان پرداخت منوط یه شرطی نمی باشد. اما در خصوص سفته باید گفته شود لاشه ی سفته نشان دهنده ی این است که صادر کننده سفته تعهدی به طرف مقابل داشته که تعهد خود را در قالب سفته به طرف مقابل ارائه نموده است تا در سر رسید معین به دارنده ی سفته پرداخت نماید .
  3. با داشتن سفته نمی توان شکایت کیفری طرح نمود و دارنده ی سفته در صورت عدم دریافت طلب در موعد سر رسید می تواند از صادر کننده ی سفته به محاکم حقوقی طرح دعوی حقوقی و دادخواست تقدیم نماید .

طرفین چک

در چک صادرکننده و دارنده چک وجود دارند. صادرکننده شخصی است كه چك را صادر می‌كند  و باید در تاریخی كه در چك ذكر می‌كند به همان اندازه در بانك وجه نقد داشته باشد. و دارنده چک کسی است که چک به نام او صادر می‌شود یا از طریق ظهرنویسی به او منتقل می‌شود یا چک در وجه حامل را در اختیار دارد  و می‌تواند با مراجعه به بانک مبلغ مندرج در متن چک را مطالبه کند. به عبارت دیگر، دارنده چک بلامحل کسی است که برای اولین بار چک را به بانک ارایه کرده است اعم از این که کسی که چک به نام او صادر شده یا اینکه پس از ظهرنویسی چک به وی منتقل شده باشد.

مراجع صالح برای وصول چک

  • دادسرا و دادگاه کیفری

شخصی كه چك را صادر می‌كند باید در تاریخی كه در چک ذكر می‌كند به همان اندازه در بانك وجه نقد داشته باشد و نباید در زمان مندرج در چك نباید، تمام یا قسمتی از وجه را از بانك خارج كند یا دستور پرداخت نشدن چك را نباید را صادر كند یا نباید چك را به شكل غیرصحیح تنظیم كند. (درصورت عدم‌ مطابقت امضاء، قلم خوردگی و مسائلی از این قبیل، بانك از پرداخت پول خودداری می‌كند. )
باید بدانیم که برای تعقیب كیفری، دارنده چك فرصت دارد تا 6 ماه پس از تاریخ صدور به بانك جهت اخذ پول خود مراجعه كند و اگر چك قابل پرداخت نبود، دارنده چك مهلت دارد تا 6 ماه پس از صدور گواهی عدم‌پرداخت از بانك برای شكایت به دادسرا مراجعه كند‌. حال اگر وجه چك به ‌علت‌هایی مانند‌ كسر موجودی‌، عدم‌ مطابقت امضاء‌، قلم خوردگی و مواردی از این قبیل قابل پرداخت نباشد، بانك موظف است در برگ مخصوصی مشخصات چك و هویت و نشانی كامل صادر كننده‌ كه علت عدم ‌پرداخت در آن ذكر شده باشد به روشنی قید كند.‌ سپس این برگ را مهر و امضاء كرده و به دارنده چك تسلیم كند‌. همچنین بانك وظیفه دارد نسخه دوم گواهی عدم‌پرداخت را سریعا به آخرین آدرس صاحب چك جهت اطلاع بفرستد‌.

در موارد زیر صادركننده چک قابل تعقیب كیفری نیست:

  1. درصورتی كه دارنده چك تا 6 ماه از تاریخ صدور برای وصول وجه آن به بانك مراجعه نكرد یا ظرف 6 ماه از تاریخ صدور گواهی عدم‌پرداخت شكایت نكرد دیگر حق شكایت كیفری نخواهد داشت.
  2. اگر بعد از صدور حكم قطعی، شاكی گذشت كند یا موجبات پرداخت وجه چك را فراهم كند اجرای حكم متوقف می‌شود.
  3. چنانچه چك بدون تاریخ داده شود.
  4. هرگاه در متن چك وصول وجه آن منوط به تحقق شرطی شده باشد.
  5. چك تضمینی باشد.
  6. تاریخ واقعی صدور چك مقدم بر تاریخ مندرج در متن چك باشد.

(رسیدگی به كلیه شكایات و دعاوی حقوقی و جزایی چك چه در دادگاه و چه در دادسرا فوری و خارج از نوبت خواهد بود. )

  • دادگاه حقوقی چک

در صورتی که شرایط مذکور در خصوص وصول چک از طریق کیفری رعایت نشده باشد، مجبوریم از طریق حقوقی اقدام کنیم و این بدین معنا نیست که دیگر آن چک قابل وصول نیست بلکه به این معناست که نمی توانیم از مجازات های مذکور در قانون صدور چک علیه صادرکننده استفاده کنیم  و از نظر زمانی مدت زمان بیشتری برای انجام اقدامات قانونی آن مورد نیاز است.

  • مراجع ثبتی چک

از آن جایی که چک در حكم سند لازم‌الاجراست،  براي آن  صدور اجراييه پيش‌بيني شده است.

در این روش، دارنده چك پس از مراجعه به بانك و اطلاع از غيرقابل پرداخت بودن چك، باید با دريافت گواهينامه عدم پرداخت براي صدور اجراييه، عين چك را به انضمام گواهي عدم پرداخت به اجراي ثبت اسناد محل تسليم و تقاضاي صدور اجراييه ‌كند. البته قبل از صدور اجراييه، متقاضي بايد اقدام به معرفي اموال متعلق به صادركننده چك نماید.